REACT – viRtual rEAlity psyChological assessmenT
Προηγμένες τεχνολογίες εικονικής πραγματικότητας για την ψυχολογική αξιολόγηση και την έρευνα στην Κυβερνοψυχολογία
Το Έργο με τίτλο "viRtual rEAlity psyChological assessmenT" (REACT) υλοποιείται με χρηματοδότηση του Ελληνικού Ιδρύματος Έρευνας και Καινοτομίας (ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ.) στο πλαίσιο της 2ης Προκήρυξης για την προμήθεια ερευνητικού εξοπλισμού μεγάλης αξίας (Αριθμός Έργου ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ. 18806). Το έργο στοχεύει στην ενίσχυση της ερευνητικής υποδομής του Εργαστηρίου μέσω προηγμένων τεχνολογιών Εικονικής Πραγματικότητας, πολυτροπικής ψυχοφυσιολογικής καταγραφής, eye-, face- και body-tracking και απτικής αλληλεπίδρασης. Επιστημονικός Υπεύθυνος του Έργου είναι ο Αναπλ. Καθηγητής του Τμήματος Ψυχολογίας Ιωάννης Τσαούσης.
Χρηματοδότηση: ΕΛΙΔΕΚ
Διάρκεια: 24 μήνες
Συνολικός Προϋπολογισμός: 79.905 €
Σχετικά με το REACT
Οι τεχνολογίες Εικονικής, Επαυξημένης και Μικτής Πραγματικότητας δημιουργούν νέες δυνατότητες για τη μελέτη της ανθρώπινης συμπεριφοράς σε ελεγχόμενα αλλά ταυτόχρονα ρεαλιστικά και διαδραστικά περιβάλλοντα.
Στο πεδίο της Ψυχολογίας, οι εμβυθιστικές τεχνολογίες μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη νέων μεθόδων ψυχολογικής αξιολόγησης με αυξημένη οικολογική εγκυρότητα. Μέσα σε εικονικά περιβάλλοντα είναι δυνατόν να μελετηθούν γνωστικές λειτουργίες, συναισθηματικές διεργασίες και συμπεριφορικά πρότυπα σε συνθήκες που προσεγγίζουν περισσότερο την πολυπλοκότητα της καθημερινής ζωής, διατηρώντας παράλληλα τον πειραματικό έλεγχο.
Το REACT δημιουργεί μια προηγμένη ερευνητική υποδομή για τη μελέτη της αλληλεπίδρασης ανθρώπου και εμβυθιστικών τεχνολογιών. Η υποδομή αυτή θα επιτρέπει τον συνδυασμό εικονικών περιβαλλόντων με δεδομένα από eye tracking, καταγραφή φυσιολογικών σημάτων, παρακολούθηση κινήσεων και απτική αλληλεπίδραση.
Μέσω του έργου, το Εργαστήριο Πειραματικής Ψυχολογίας ενισχύει τις δυνατότητές του στους τομείς της Πειραματικής Ψυχολογίας, της Ψυχομετρίας και της Κυβερνοψυχολογίας, δημιουργώντας ένα σύγχρονο περιβάλλον για την ανάπτυξη νέων ερευνητικών πρωτοκόλλων, τη διεπιστημονική συνεργασία και την εκπαίδευση νέων ερευνητών.
Στόχοι του Έργου
Το REACT έχει τέσσερις βασικούς επιστημονικούς και εκπαιδευτικούς στόχους.
- Εμβυθιστική Ψυχολογική Αξιολόγηση: Ανάπτυξη εργαλείων και πειραματικών διαδικασιών Εικονικής Πραγματικότητας για την αξιολόγηση γνωστικών λειτουργιών, συμπεριφορικών προτύπων, συναισθηματικών διεργασιών και χαρακτηριστικών προσωπικότητας.
- Νέες Μέθοδοι στην Κυβερνοψυχολογία: Ανάπτυξη και προώθηση εμβυθιστικών ερευνητικών μεθόδων για τη μελέτη της ανθρώπινης συμπεριφοράς και εμπειρίας σε ψηφιακά και εικονικά περιβάλλοντα.
- Διεθνής Ερευνητική Συνεργασία: Ενίσχυση διεθνών συνεργασιών, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του δικτύου ευρωπαϊκών πανεπιστημίων CIVIS και πέρα από αυτό, για την ανάπτυξη έρευνας σχετικής με immersive technologies και την Κυβερνοψυχολογία.
- Εκπαίδευση και Μεταφορά Τεχνογνωσίας: Αξιοποίηση των νέων ερευνητικών εργαλείων για την εκπαίδευση προπτυχιακών και μεταπτυχιακών φοιτητών, νέων ερευνητών και συνεργατών του ΕΚΠΑ σε σύγχρονες μεθόδους πειραματικής ψυχολογικής έρευνας.
Ερευνητική Υποδομή
Το REACT ενισχύει την υφιστάμενη ερευνητική υποδομή του Εργαστηρίου Πειραματικής Ψυχολογίας με τεχνολογίες που επιτρέπουν τη μελέτη της ανθρώπινης εμπειρίας σε εμβυθιστικά περιβάλλοντα. Η υποδομή σχεδιάζεται ώστε να συνδυάζει διαφορετικές πηγές δεδομένων και να υποστηρίζει πολυτροπικά ερευνητικά πρωτόκολλα, στα οποία η συμπεριφορά, η φυσιολογία, η κίνηση και η οπτική προσοχή μπορούν να καταγράφονται ταυτόχρονα.
- Εικονική και Εκτεταμένη Πραγματικότητα: Προηγμένα συστήματα Virtual Reality και Extended Reality επιτρέπουν τη δημιουργία ελεγχόμενων και υψηλής εμβύθισης πειραματικών περιβαλλόντων. Μέσα από τα περιβάλλοντα αυτά μπορούν να σχεδιαστούν πειράματα που προσομοιώνουν πραγματικές καταστάσεις και απαιτούν ενεργή αλληλεπίδραση των συμμετεχόντων.
- Eye Tracking: Η καταγραφή των κινήσεων των ματιών επιτρέπει τη μελέτη της οπτικής προσοχής, της επεξεργασίας πληροφοριών και των στρατηγικών εξερεύνησης εικονικών περιβαλλόντων.
- Face, Hand και Body Tracking: Η καταγραφή εκφράσεων προσώπου, κινήσεων χεριών και σώματος επιτρέπει τη λεπτομερή μελέτη της συμπεριφοράς και της αλληλεπίδρασης των συμμετεχόντων με εικονικά αντικείμενα και άλλους χρήστες.
- Ψυχοφυσιολογική Καταγραφή: Συστήματα καταγραφής φυσιολογικών σημάτων μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη μελέτη των ψυχοφυσιολογικών αποκρίσεων κατά τη διάρκεια εικονικών εμπειριών. Η υποδομή του έργου σχεδιάζεται ώστε να υποστηρίζει πολυτροπική καταγραφή δεδομένων σχετικών με εγκεφαλική δραστηριότητα, καρδιαγγειακές αποκρίσεις, ηλεκτροδερμική δραστηριότητα και άλλες φυσιολογικές παραμέτρους.
- Απτική Αλληλεπίδραση: Οι τεχνολογίες haptic interaction επιτρέπουν την προσθήκη αισθητηριακής και απτικής πληροφορίας στην εμπειρία της Εικονικής Πραγματικότητας. Με αυτόν τον τρόπο δημιουργούνται νέες δυνατότητες για τη μελέτη της αντίληψης, της αλληλεπίδρασης και της συναισθηματικής εμπειρίας.
- Υπολογιστική Υποδομή: Ισχυρά υπολογιστικά συστήματα υποστηρίζουν την ανάπτυξη και εκτέλεση σύνθετων εφαρμογών Virtual Reality, τη συλλογή πολυτροπικών δεδομένων και την επεξεργασία των δεδομένων που παράγονται από τα πειραματικά πρωτόκολλα.
Ερευνητικοί Άξονες
Η υποδομή του REACT μπορεί να υποστηρίξει ένα ευρύ φάσμα ερευνητικών ερωτημάτων στην Πειραματική Ψυχολογία και την Κυβερνοψυχολογία.
- Γνωστικές Λειτουργίες: Μελέτη της προσοχής, της μνήμης, των εκτελεστικών λειτουργιών, της λήψης αποφάσεων και άλλων γνωστικών διεργασιών μέσα σε διαδραστικά εικονικά περιβάλλοντα.
- Συμπεριφορά σε Εικονικά Περιβάλλοντα: Μελέτη συμπεριφορικών προτύπων και στρατηγικών αλληλεπίδρασης σε περιβάλλοντα Εικονικής Πραγματικότητας.
- Συναισθηματικές Διεργασίες: Μελέτη συναισθηματικών αποκρίσεων και της σχέσης τους με φυσιολογικές και συμπεριφορικές μεταβολές κατά τη διάρκεια εμβυθιστικών εμπειριών.
- Προσωπικότητα και Ατομικές Διαφορές: Διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο χαρακτηριστικά προσωπικότητας και ατομικές διαφορές συνδέονται με τη συμπεριφορά σε εικονικά περιβάλλοντα.
- Οπτική Προσοχή: Μελέτη της κατεύθυνσης του βλέμματος, των προτύπων οπτικής εξερεύνησης και των μηχανισμών προσοχής μέσω eye tracking.
- Κοινωνική Αλληλεπίδραση: Μελέτη της παρουσίας, της ενσώματης εμπειρίας, της αλληλεπίδρασης με avatars και της κοινωνικής συμπεριφοράς σε εικονικά περιβάλλοντα.
- Ψυχομετρία και Νέες Μορφές Αξιολόγησης: Ανάπτυξη και διερεύνηση νέων μορφών ψυχολογικής αξιολόγησης που αξιοποιούν τις δυνατότητες της Εικονικής Πραγματικότητας και σύγχρονες ψυχομετρικές μεθόδους.
- Αλληλεπίδραση Ανθρώπου–Τεχνολογίας: Μελέτη της εμπειρίας χρήστη, της εμβύθισης, της αίσθησης παρουσίας και της αλληλεπίδρασης με αναδυόμενες ψηφιακές τεχνολογίες.
Πρόσβαση στις Ερευνητικές Υποδομές
Η ερευνητική υποδομή του REACT εντάσσεται στο Εργαστήριο Πειραματικής Ψυχολογίας και προορίζεται για ερευνητική και εκπαιδευτική χρήση. Στόχος είναι να διευκολύνεται η οργανωμένη πρόσβαση των ερευνητών στους διαθέσιμους χώρους και, μετά την ολοκλήρωση της προμήθειας, στον εξοπλισμό του έργου.
Εκπαίδευση και Κατάρτιση
Η εκπαίδευση αποτελεί βασικό πυλώνα του REACT.
Η νέα υποδομή θα αξιοποιείται για την εκπαίδευση προπτυχιακών και μεταπτυχιακών φοιτητών, υποψηφίων διδακτόρων και νέων ερευνητών σε σύγχρονες μεθοδολογίες της Πειραματικής Ψυχολογίας και της Κυβερνοψυχολογίας.
Οι εκπαιδευτικές δραστηριότητες θα περιλαμβάνουν:
- σχεδιασμό πειραμάτων Εικονικής Πραγματικότητας,
- ανάπτυξη immersive experimental paradigms,
- eye tracking,
- καταγραφή ψυχοφυσιολογικών σημάτων,
- motion tracking,
- ανάλυση πολυτροπικών δεδομένων,
- χρήση VR συστημάτων σε ψυχολογική έρευνα,
- βασικές αρχές σχεδιασμού και αξιολόγησης immersive research protocols.
Το REACT αποσκοπεί στη δημιουργία μιας νέας γενιάς ερευνητών με δεξιότητες στη χρήση προηγμένων τεχνολογιών για τη μελέτη της ανθρώπινης συμπεριφοράς.
Δράσεις και Νέα
Η ενότητα αυτή θα ενημερώνεται καθ' όλη τη διάρκεια του έργου με τις σημαντικότερες δραστηριότητες του REACT.
Ενδεικτικά θα παρουσιάζονται:
- παραλαβή και εγκατάσταση νέου εξοπλισμού,
- εκπαιδευτικές δράσεις,
- workshops και demonstrations,
- συμμετοχές σε επιστημονικά συνέδρια,
- επισκέψεις και συνεργασίες με άλλες ερευνητικές ομάδες,
- παρουσιάσεις σε φοιτητές και ερευνητές,
- ανάπτυξη νέων πειραματικών πρωτοκόλλων,
- σημαντικά ορόσημα του έργου.
Νέα του REACT
[Σεπτέμβριος 2026] – Έναρξη λειτουργίας Online Booking System
Τέθηκε σε δοκιμαστική λειτουργία το ηλεκτρονικό σύστημα κρατήσεων για τους ερευνητικούς χώρους 542 και 544 του Εργαστηρίου Πειραματικής Ψυχολογίας.
[Σεπτέμβριος 2026] – Δημιουργία επίσημων καναλιών κοινωνικής δικτύωσης
Δημιουργήθηκαν οι επίσημοι λογαριασμοί του έργου REACT στο LinkedIn και στο Instagram για την ενημέρωση της επιστημονικής κοινότητας σχετικά με την πορεία και τις δράσεις του έργου.
Δημοσιεύσεις και Ερευνητικά Αποτελέσματα
Η ενότητα αυτή θα συγκεντρώνει τις επιστημονικές δημοσιεύσεις, παρουσιάσεις και άλλα ερευνητικά αποτελέσματα που θα προκύπτουν από τη χρήση της υποδομής REACT.
Θα περιλαμβάνει, κατά περίπτωση:
- επιστημονικά άρθρα,
- παρουσιάσεις σε συνέδρια,
- posters,
- ανακοινώσεις,
- διπλωματικές εργασίες,
- διδακτορικές διατριβές,
- ερευνητικά πρωτόκολλα,
- λογισμικό ή εφαρμογές Virtual Reality,
- datasets και άλλα ερευνητικά outputs.
Οι δημοσιεύσεις και τα επιστημονικά αποτελέσματα θα προστίθενται στην παρούσα ενότητα καθώς το έργο εξελίσσεται.
Συνεργασίες και Δικτύωση
Ένας από τους βασικούς στόχους του REACT είναι η ανάπτυξη συνεργασιών με ερευνητές και ακαδημαϊκά ιδρύματα που δραστηριοποιούνται στην Κυβερνοψυχολογία, την Ψυχομετρία, την Πειραματική Ψυχολογία και τις immersive technologies.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανάπτυξη συνεργασιών στο πλαίσιο του δικτύου ευρωπαϊκών πανεπιστημίων CIVIS, καθώς και στη δημιουργία νέων διεπιστημονικών συνεργασιών με ερευνητικές ομάδες από την Ψυχολογία, την Πληροφορική, τις Νευροεπιστήμες και την Αλληλεπίδραση Ανθρώπου–Υπολογιστή.
Το REACT είναι ανοικτό σε συνεργασίες που αξιοποιούν τις δυνατότητες της ερευνητικής υποδομής για την ανάπτυξη νέων επιστημονικών ερωτημάτων και πειραματικών προσεγγίσεων.
Ομάδα Έργου
Επιστημονικός Υπεύθυνος
Αναπληρωτής Καθηγητής Ιωάννης Τσαούσης
Τμήμα Ψυχολογίας
Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
Ο Επιστημονικός Υπεύθυνος έχει την επιστημονική ευθύνη του έργου και τον συντονισμό της ανάπτυξης και αξιοποίησης της νέας ερευνητικής υποδομής.
Ερευνητική Ομάδα
Πέτρος Ρούσσος - Καθηγητής Γνωστικής Ψυχολογίας και Κυβερνοψυχολογίας
Παναγιώτης Κουρτέσης - Επιστημονικός Συνεργάτης Εργαστηρίου Πειραματικής Ψυχολογίας
Χρηματοδότηση
Το έργο REACT – viRtual rEAlity psyChological assessmenT χρηματοδοτείται από το Ελληνικό Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας (ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ.), στο πλαίσιο της 2ης Προκήρυξης για την προμήθεια Ερευνητικού Εξοπλισμού Μεγάλης Αξίας.
Η χρηματοδότηση υποστηρίζει την ανάπτυξη και ενίσχυση της ερευνητικής υποδομής του Εργαστηρίου Πειραματικής Ψυχολογίας του Τμήματος Ψυχολογίας του ΕΚΠΑ.
Ακολουθήστε το REACT
Μείνετε ενημερωμένοι για την εξέλιξη της ερευνητικής υποδομής, τις εκπαιδευτικές δράσεις, τις συνεργασίες και τα ερευνητικά αποτελέσματα του έργου.
Instagram: @react.project.nkua
LinkedIn: https://www.linkedin.com/company/react-project-nkua