Τα τελευταία 10.000 χρόνια,
το είδος μας έχει κάνει ένα ιδιαίτερο ταξίδι.
Έχουμε εξελιχθεί από πρωτόγονοι κυνηγοί-τροφοσυλλέκτες
που ψαχουλεύουν για αποφάγια,
σε ένα κοσμο-κατακτητικό, που κατοικεί σε πόλεις,
υπερσυνδεδεμένο υπερείδος,
και όλα χάρη σε 3 λίβρες (1,36 κιλά)
υγρού βιολογικού υλικού αποθηκευμένου εδώ.
Ζούμε περικυκλωμένοι από τις εφευρέσεις μας.
Έχουμε τα μέσα να ταξιδέψουμε,
να φτιάξουμε,
να επικοινωνήσουμε,
να χτίσουμε.
Αυτό που βρίσκω απίστευτο είναι ότι όλα αυτά
φτιάχτηκαν με το ίδιο νευρολογικό υλικό
που οι πρόγονοί μας χρησιμοποίησαν για να κυνηγήσουν και να κατασκευάσουν πρωτόγονα εργαλεία.
Η ευφυΐα της μητέρας φύσης και το μυστικό της επιτυχίας της
ήταν να κατασκευάσει έναν εγκέφαλο που θα μπορούσε να καινοτομεί για να κάνει το ταξίδι
από πρωτόγονο άνθρωπο σε αυτό σε ένα πολύ σύντομο χρονικό διάστημα.
Θέλω να εξερευνήσω τι είναι αυτό με τον εγκέφαλο
που έκανε αυτό το ταξίδι πραγματικότητα.
Εάν μπορέσουμε να κατανοήσουμε πώς λειτουργεί,
τότε ίσως μπορέσουμε να κατευθύνουμε τη δύναμή του με καινούριους τρόπους
και να ανοίξουμε ένα νέο κεφάλαιο στην ανθρώπινη ιστορία.
Οπότε τι ακολουθεί για τον εγκέφαλό μας;
Τι μας επιφυλάσσουν τα επόμενα 1.000 χρόνια,
και στο μακρινό μέλλον,
πώς θα μοιάζει η ανθρώπινη φυλή;
Για τι θα είμαστε ικανοί;
Αυτό είναι ένα ταξίδι στο ποιοι μπορεί να γίνουμε.
Θα δούμε πώς μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τους εγκεφάλους μας
ώστε να ελέγξουμε νέα είδη σωμάτων...
Πώς η αισθητηριακή μας εμπειρία μπορεί να διευρυνθεί σε νέους ορίζοντες.
Θα δούμε πώς μπορεί μία μέρα
να διαχωρίσουμε το μυαλό μας από τους φυσικούς μας εαυτούς,
ίσως πιθανότατα να ξεπεράσουμε το θάνατο.
Το ανθρώπινο σώμα...
είναι ένα αριστούργημα πολυπλοκότητας και ομορφιάς.
Είναι μία συμφωνία 40 τρισεκατομμυρίων κυττάρων,
που όλα λειτουργούν από κοινού,
και όλα συντονίζονται
από το όργανο των 3 λιβρών (1,36 κιλών) που αποκαλούμε εγκέφαλο.
Αισθητηριακές πληροφορίες πλημμυρίζουν.
Αποφάσεις λαμβάνονται.
Αντιδράσεις σχηματίζονται.
Ο εγκέφαλος στέλνει εντολές,
και το σώμα προχωράει σε δράση,
αλλά τι θα γινόταν αν ο εγκέφαλος μπορούσε να κάνει περισσότερα, να διαχειριστεί περισσότερα;
Τι θα γινόταν αν υπήρχαν άλλοι τρόποι για να λειτουργήσει;
Οδεύουμε προς μια θεμελιώδη αλλαγή
στη σχέση ανάμεσα στο σώμα, στον εγκέφαλο,
και στον έξω κόσμο.
Παντρεύουμε τη βιολογία μας με την τεχνολογία μας,
και αυτό είναι σίγουρο ότι θα μεταμορφώσει το ποιοι θα είμαστε.
Όλα αυτά είναι δυνατά χάρη σε μία ιδιαίτερη ιδιότητα
του εγκεφάλου που λέγεται πλαστικότητα.
Αυτό επεξηγείται καλύτερα μέσα από μια αξιοσημείωτη ιστορία.
Γνωρίστε την Cameron Mott.
Σε αυτή την ταινία γυρισμένη στο σπίτι, είναι 4 ετών.
♪Είμαι μία πριγκίπισσα όλη μέρα♪
♪ μία πριγκίπισσα, μια πριγκ... ♪
Είμαι μία Πριγκίπισσα.
Eagleman, αφήγηση: Μια μέρα, η Cameron
ξαφνικά άρχισε να παθαίνει κρίσεις.
Ω!Ω...
Γυναίκα, αφήγηση: Το πραγματικά μεγάλο θέμα ήταν ότι
οι κρίσεις της Cameron ήταν ατονικές επιληπτικές κρίσεις κατά τις οποίες θα
έπεφτε κάτω στο πάτωμα πάρα πολύ γρήγορα,
και ήταν πάρα πολύ επιθετικές.
Cameron; Ω!
Ουπς.
Eagleman, αφήγηση: Διαγνώστηκε
με σύνδρομο Rasmussen,
μία φλεγμονώδη ασθένεια που επιτίθεται στον εγκέφαλο.
Προκαλεί παράλυση και, τελικά, θάνατο.
Για να σώσουν τη ζωή της Cameron,
οι γιατροί της πρότειναν μια δραστική λύση.
Θα αφαιρούσαν το άρρωστο τμήμα του εγκεφάλου της.
Λίγο πιο δυνατά.
Άντρας, αφήγηση: Η επέμβαση από μόνη της είναι πιθανότατα
η πιο δραστική χειρουργική επέμβαση
που μπορεί να πραγματοποιηθεί στη νευροχειρουργική.
Ξέρετε, δεν είναι μια απλή επέμβαση.
Υπάρχουν πολλά...
Σε μια κλίμακα από το 1 έως το 10,
με το 10 να είναι μια από τις πιο δύσκολες επεμβάσεις
που θα μπορούσαμε γενικά να κάνουμε στη νευροχειρουργική,
θα έλεγα ότι είναι 10.
Eagleman,αφήγηση: Βλέποντας να μην υπάρχει άλλη επιλογή,
Οι γονείς της Cameron συναίνεσαν.
Το πραγματικό ρίσκο στο χειρουργείο δεν είναι
το τι συμβαίνει εάν κάνουμε το χειρουργείο.
Το ερώτημα είναι, τι θα συμβεί σε αυτόν τον άνθρωπο
εάν δεν κάνουμε το χειρουργείο;
Eagleman, αφήγηση: Το θέμα ήταν ότι ένα ολόκληρο ήμισυ,
του εγκεφάλου της Cameron είχε επηρεαστεί.
Γυναίκα, αφήγηση: Η μεγαλύτερη ανησυχία μας ήταν, θα επιβίωνε;
Θα υπήρχε κάποια επιπλοκή;
Εμ, θα περνούσαμε μέσα απο όλο αυτό
και ακόμα θα είχε κρίσεις στο τέλος;
Αυτή είναι η προεγχειριτική τομογραφία της Cameron.
Αυτό είναι το υλικό που υποστηρίζει τη νόησή της
και το συναίσθημά της και την αίσθηση του χιούμορ της,
το ποια είναι.
Σε αυτή την τομογραφία, ο άδειος χώρος
είναι εκεί που το ήμισυ του εγκεφάλου της έχει αφαιρεθεί.
Κανείς δεν μπορούσε να είναι σίγουρος για το πώς η απώλεια
τόσου εγκεφαλικού ιστού θα επηρέαζε την Cameron.
Τι θα έχανε;
Θα μπορούσε να είναι σαν τα άλλα παιδιά;
Αυτή είναι η Cameron 7 χρόνια μετά.
Δεν έχει κρίσεις...
Και, ακόμα πιο σημαντικό,
πέρα από μια ελαφριά αδυναμία στη μία πλευρά,
δεν προδίδει κανένα σημάδι του μαρτυρίου
που πέρασε.
Μου αρέσει να τρέχω πολύ
και να κάνω διάφορα είδη πραγμάτων έξω.
Αγαπώ τα μαθηματικά.
Δώσε μου... δώσε μου 3 κουιζ να λύσω και θα το κάνω.
Οκ. Άσ'το.
Απλά φανταστείτε να παίρνετε το laptop και να αφαιρείτε
τη μισή μητρική κάρτα και να περιμένετε ακόμα να λειτουργήσει.
Δεν θα λειτουργούσε ποτέ με ένα υπολογιστή,
αλλά μπορεί να λειτουργήσει με έναν νέο εγκέφαλο...
Και αυτό έχει σημαντικές συνέπειες.
Συνηθίζαμε να σκεφτόμαστε τον εγκέφαλο ως ένα σταθερό σύστημα
με διαφορετικά σημεία αφοσιωμένα σε συγκεκριμένες δουλειές,
όπως το να βλέπεις ή το να παίρνεις αποφάσεις ή το να κινείσαι,
αλλά καμία περιοχή δεν λειτουργεί μεμονωμένα.
Ο εγκέφαλος είναι ένα τεράστιο, δυναμικό, διασυνδεδεμένο δίκτυο
το οποίο συνεχώς αλλάζει.
Αντί για καλωδιωμένο/άμεσα συνδεδεμένο, μου αρέσει να σκέφτομαι τον εγκέφαλο
ως ζωντανά-συνδεδεμένο και αυτή η προσαρμοστικότητα του εγκεφάλου
ανοίγει νέες δυνατότητες για το μέλλον μας.
Θα μπορούσε να υποστηριχθεί ότι αυτό το μέλλον είναι μαζί μας
από το 1970 στη μορφή ενός απλού κομματιού τεχνολογίας.
Αυτό είναι ένα κοχλιακό εμφύτευμα,
και μπορεί να δώσει ακοή σε κωφούς ανθρώπους.
Ανιχνεύει ήχους και τους μετατρέπει σε ηλεκτρικά σήματα
που συνδέονται απευθείας με τα κύτταρα του εσωτερικού αυτιού.
Τώρα, όταν εισήχθη για πρώτη φορά,
οι ερευνητές δεν πίστευαν ότι θα δούλευε
επειδή η βιολογία είναι συνδεδεμένη με τέτοια ακρίβεια
και εξειδίκευση και αυτό απλά παίρνει
ακατέργαστα σήματα και τα βάζει μέσα στον εγκέφαλο
με έναν τρόπο που ο εγκέφαλος δεν το περιμένει.
Το κοχλιακό εμφύτευμα αναπαριστά έναν γάμο
ανάμεσα σε μεταλλικά ηλεκτρόδια και βιολογικά κύτταρα,
κι όμως δουλεύει.
Σε όλο τον κόσμο, σχεδόν 250.000 άνθρωποι
είχαν την ευκαιρία να ακούσουν για πρώτη φορά,
χάρη σε αυτά τα εμφυτεύματα.
Ουάου. Χαχαχα!
Eagleman, αφήγηση: Ορίστε το πώς.
Είτε προέρχεται από τα αυτιά σας είτε από τα μάτια σας
ή μια αφή στο δέρμα σας, όλες οι πληροφορίες
που εισέρχονται στον εγκέφαλό σας μετατρέπονται στο ίδιο πράγμα...
Ηλεκτροχημικά σήματα.
Αυτά είναι το κοινό νόμισμα του εγκεφάλου.
Όταν το εμφύτευμα παράγει αυτά τα σήματα, όσο ακατέργαστα κι αν είναι,
ο εγκέφαλος βρίσκει έναν τρόπο να τα κατανοήσει.
Κυνηγάει σχήματα (μοτίβα)...
Διασταυρώνοντας με άλλες αισθήσεις.
Στην αρχή, τα σήματα είναι ακατανόητα,
αλλά σύντομα, το νόημα αναδύεται.
Τα κοχλιακά εμφυτεύματα φανερώνουν κάτι καταπληκτικό
για τον εγκέφαλο, το οποίο είναι, ότι, με ό,τι σήματα και
να τον τροφοδοτήσετε, ο εγκέφαλος θα ανακαλύψει
πώς να εξάγει κάτι χρήσιμο από αυτά.
Εφόσον τα δεδομένα που εισέρχονται έχουν δομή
που αντιστοιχίζεται στον εξωτερικό κόσμο,
ο εγκέφαλος θα καταλαβαίνει πώς να το αποκωδικοποιεί,
και αυτό αποδεικνύεται να είναι ένα από τα μεγαλύτερα κόλπα της φύσης,
και τώρα που ξέρουμε γι'αυτό,
ανοίγει έναν κόσμο δυνατοτήτων.
Γιατί να περιορίζουμε τους εαυτούς μας στην προσπάθεια αντικατάστασης
χαμένων ή κατεστραμμένων αισθήσεων;
Πρέπει να υπάρχουν τρόποι να βελτιώσουμε
ή να προσθέσουμε στις αισθήσεις που ήδη έχουμε.
Στο εργαστήριό μου, δημιουργήσαμε αυτό το γιλέκο.
Μετατρέπει τον ήχο σε μοτίβα δονήσεων
που γίνονται αισθητά στο δέρμα του κορμού.
Η ιδέα είναι ότι, εφόσον δοθεί αρκετός χρόνος,
ο εγκέφαλος του χρήστη θα μάθει
να αποκωδικοποιεί αυτόματα αυτές τις δονήσεις.
Θα αισθάνονται και θα κατανοούν τις πληροφορίες ενστικτωδώς.
Αυτό είναι το παιχνίδι ξένων γλωσσών,
οπότε θα αισθανθείς μια λέξη που σου παρουσιάζεται
σαν ένα μοτίβο δονήσεων στον κορμό σου.
Με το πέρασμα του χρόνου, θα γίνεσαι
όλο και καλύτερος σε αυτό, καθώς ο εγκέφαλός σου
αρχίζει να αποκωδικοποιεί το πώς αυτές οι καταχωρήσεις αντιστοιχίζονται σε λέξεις
που γνωρίζεις, και η δουλειά σου
είναι να καταλάβεις ποια είναι η γλώσσα
του γιλέκου.
Μπορώ να αισθανθώ τις δονήσεις στο σώμα μου.
Δεν βγάζει κανένα νόημα για μένα. Είναι απλά τυχαία.
Έχω συναίσθηση ότι ίσως μία στον αριστερό ώμο,
δεξί ώμο, μέση...
Eagleman, αφήγηση: Ένα από τα μέλη του εργαστηρίου μου, ο Joshua,
φόρεσε το γιλέκο καθώς περνούσε τη μέρα του.
Μία εφαρμογή στέλνει ένα μοτίβο δονήσεων στον κορμό του.
Μαντεύει ποια λέξη αντιπροσωπεύει το μοτίβο,
και του λένε αν είναι σωστός ή λάθος.
Joshua, αφήγηση: Για την πρώτη εβδομάδα περίπου,
θέλω να πω, ήταν απλά εντελώς ανόητο
να προσπαθήσω να καταλάβω ποια λέξη είχε μόλις προβληθεί πάνω μου,
αλλά καθώς ο χρόνος έχει περάσει, είμαι ικανός,
μέσα από διεργασία, να τις διακρίνω.
Eagleman, αφήγηση: Φαίνεται παράξενο ότι θα μπορούσατε
να καταλάβατε πληροφορίες μέσα από τον κορμό σας,
αλλά αυτή είναι η έκπληξη.
Δεν έχει σημασία το πώς τα σήματα βρίσκουν το δρόμο για τον εγκέφαλο.
Έχουμε αυτές τις περιφερειακές αισθήσεις με τις οποίες συνδεόμαστε,
αλλά το ζήτημα είναι το εξής.
Τα μάτια μας, η μύτη μας, το στόμα μας...
Αυτά είναι απλώς αυτά που κληρονομήσαμε από το εξελικτικό μας παρελθόν.
Είναι αυτό με το οποίο ερχόμαστε στο τραπέζι,
αλλά δεν χρειάζεται να μείνουμε με αυτό
γιατί θα ήταν πιθανό να μπορούσαμε να συνδέσουμε
κάποιο αισθητήριο κανάλι με μια ασυνήθιστη θύρα στον εγκέφαλο
και ο εγκέφαλος απλά να το καταλάβει,
και ίσως, στο κοντινό μέλλον,
να μπορούμε να εφεύρουμε καινούρια είδη αισθητηριακών συσκευών
και να τις συνδέουμε κατευθείαν στον εγκέφαλο.
Θεωρητικά, δεν υπάρχουν όρια
στη νέα αισθητηριακή επέκταση που θα μπορούσαμε να δημιουργήσουμε.
Φανταστείτε λοιπόν να μπορούσαμε να καταχωρήσουμε
δεδομένα για καιρικές συνθήκες σε πραγματικό χρόνο, ώστε να μπορείτε να αισθανθείτε
εάν βρέχει 100 μίλια μακριά
ή αν πρόκειται να χιονίσει αύριο...
Ή φανταστείτε να καταχωρείτε δεδομένα για μετοχές σε πραγματικό χρόνο
και να αναπτύσσετε μία
ενστικτώδη αίσθηση για το πώς κινήθηκαν οι αγορές.
Θα είχατε συνδεθεί με την παγκόσμια οικονομία.
Λόγω της ικανότητας του εγκεφάλου να δέχεται νέες καταχωρίσεις
θα πρέπει να είμαστε σε θέση να επεκτείνουμε την εμπειρία του να είσαι άνθρωπος.
Θα μπορούσαμε να απολαύσουμε πράγματα που δεν θα ήταν δυνατό
με τις παραδοσιακές αισθήσεις με τις οποίες ερχόμαστε.
Ίσως η εξέλιξη της τεχνολογίας μας,
παρά η βιολογία μας,
να είναι αυτή που καθοδηγεί το ταξίδι του είδους μας από εδώ και πέρα.
Καθώς προχωράμε στο μέλλον,
θα σχεδιάζουμε όλο και περισσότερο τις δικές μας πύλες στον κόσμο.
Από όσα ξέρουμε μέχρι τώρα,
δεν υπάρχει όριο στο τι μπορεί να ενσωματώσει ο εγκέφαλος.
Αντ' αυτού, τώρα έχουμε τα εργαλεία για να διαμορφώσουμε
τις δικές μας αισθητηριακές εμπειρίες,
για να διευρύνουμε τα μικρά μας παράθυρα στην πραγματικότητα.
Eagleman, αφήγηση: Τώρα, το πώς αισθανόμαστε τον κόσμο,
είναι μόνο η μισή ιστορία.
Το άλλο μισό είναι το πώς αλληλεπιδρούμε με αυτόν.
Kι αν μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε την ευελιξία του εγκεφάλου
για να αλλάξουμε τα φυσικά μας σώματα;
Αυτή είναι η Jan Scheuermann.
Λόγω μιας σπάνιας γενετικής νόσου,
τα νεύρα του νωτιαίου μυελού που συνδέουν τον εγκέφαλό της
με τους μύες της έχουν εκφυλιστεί.
Scheuermann, αφήγηση: δεν μπορώ να κουνήσω τίποτα κάτω από τον σβέρκο μου.
Εκεί που το στέλεχος του εγκεφάλου μου συναντά το νωτιαίο μυελό μου,
υπάρχει κάποια φθορά
και τα σήματα δεν περνούν,
έτσι ο εγκέφαλός μου λέει "σήκω", στο χέρι μου,
και το χέρι μου λέει, "Δεν μπορώ να σε ακούσω".
Eagleman, αφήγηση: Τώρα η Jan συμμετέχει
σε ένα πρωτοποριακό πείραμα...
Μισό νευροχειρουργική, μισό ρομποτική.
Δύο συστοιχίες ηλεκτροδίων εμφυτευμένες στον εγκέφαλό της,
παρέχουν μία σύνδεση από τον κινητικό φλοιό της σε αυτόν...
Τον πιο προηγμένο ρομποτικό βραχίονα στον κόσμο.
Οκ. Πάνω, κάτω.
Eagleman, αφήγηση: Τα δάχτυλά του μπορούν να διπλώσουν και να ξεδιπλώσουν.
Μπορεί να κυλήσει. Ο καρπός μπορεί να καμφθεί.
Η Jan μπορεί να το ελέγξει μόνο με το να το σκεφτεί.
Δεξιά...
Και πιάσε.
Eagleman, αφήγηση: Αν και λέει τις εντολές φωναχτά,
δεν χρειάζεται να το κάνει.
Υπάρχει μια άμεση σωματική σύνδεση μεταξύ του βραχίονα και του εγκεφάλου της.
Κάτω.
Eagleman, αφήγηση: Ένα χέρι κανονικά κινείται
χάρη σε μία καταιγίδα δραστηριότητας στον κινητικό φλοιό.
Από εκεί, τα σήματα ταξιδεύουν προς τα κάτω, από τον νωτιαίο μυελό
στους μύες του χεριού.
Στην περίπτωση της Jan, τα ηλεκτρόδια κρυφακούουν
απευθείας τα φλοιώδη σήματα
και τα ανακατευθύνουν στον Hector, το νέο της χέρι.
Scheuermann, αφήγηση: Όπως το να κάνεις ποδήλατο,
ο εγκέφαλος δεν ξεχνάει πώς να κουνήσει το χέρι,
παρ' όλο που δεν έχει κουνηθεί για... 10 χρόνια
Eagleman,αφήγηση: Με εξάσκηση, αυτή η σχέση
θα γίνει πλήρως ασυναίσθητη.
Θα μπορεί να κουνήσει τον Hector αυτόματα
χωρίς να το σκέφτεται,
όπως ακριβώς συμβαίνει με τα άκρα μας.
Ω, είναι πολύ ωραία η αίσθηση του να μπορώ να ανταλλάσσω χειραψία
και να δίνω μπουνιά σε κάποιον (χειραψία) και να αλληλεπιδρώ.
Είναι πολύ επιβεβαιωτικό για τη ζωή μου να μπορώ
να απλώσω το χέρι μου και να αγγίξω έναν άνθρωπο.
Eagleman, αφήγηση: Η εμπειρία της Jan δείχνει ένα μέλλον
στο οποίο χρησιμοποιούμε την τεχνολογία για να βελτιώσουμε και να επεκτείνουμε το σώμα μας,
όχι μόνο να αντικαθιστούμε μέλη και όργανα,
αλλά να τα βελτιώνουμε, και να τα αναβαθμίζουμε
από την ανθρώπινη ευθραυστότητα, στην αφθαρσία.
Το Hollywood έχει συχνά φανταστεί ένα άτομο που είναι μισός μηχανή.
Λοιπόν, αυτή η φαντασίωση γίνεται γρήγορα πραγματική.
Καθώς μαθαίνουμε πώς να δεχόμαστε νέες αισθητηριακές εμπειρίες
και να ελέγχουμε νέα είδη σωμάτων, αυτό πρόκειται
να αλλάξει θεμελιωδώς το ποιοι είμαστε ως άτομα,
και αυτό γιατί η σωματικότητά μας δίνει τον τόνο
για το πώς αισθανόμαστε και πώς σκεφτόμαστε και ποιοι είμαστε.
Σε αυτή τη στιγμή της ιστορίας, μπορεί να έχουμε
περισσότερα κοινά με τους προγόνους μας από την εποχή της λίθου
από ό,τι με τους απογόνους μας στο κοντινό μέλλον.
Αρχίζουμε ήδη να επεκτείνουμε το ανθρώπινο σώμα,
αλλά όσο και να βελτιώσουμε τους εαυτούς μας,
υπάρχει κάτι που πρέπει να έχουμε κατά νου.
Το σώμα μας είναι φτιαγμένο από σάρκα και οστά.
Θα φθαρεί και θα πεθάνει,
αλλά τι θα γινόταν αν η μελέτη του εγκεφάλου
μπορούσε να αντιμετωπίσει τη θνητότητά μας;
Τι θα γινόταν αν στο μέλλον, δεν χρειαζόταν να πεθάνουμε;
Θα έρθει κάποια στιγμή που όλη σας η νευρική δραστηριότητα
θα σταματήσει και τότε η θαυμαστή εμπειρία
του ν' αντιλαμβάνεσαι θα έρθει στο τέλος της,
και δεν έχει σημασία ποιον ξέρεις ή τι κάνεις.
Είναι η μοίρα όλων μας.
Είναι η μοίρα κάθε μορφής ζωής, αλλά μόνο οι άνθρωποι
είναι τόσο ασυνήθιστα ευφυείς
ώστε να υποφέρουν από αυτό.
Όταν πεθαίνει κάποιος,
αυτοί που μένουν πίσω πενθούν.
Θρηνούν τη χαμένη σχέση,
αλλά με κάθε θάνατο, υπάρχει μια ακόμα απώλεια.
Κάθε εγκέφαλος εμπεριέχει τις πληροφορίες, εμπειρίες,
γνώσεις και σοφία μιας ολόκληρης ζωής.
Τη στιγμή του θανάτου, όλα αυτά χάνονται.
Ο Francis Crick ήταν ένας από αυτούς που ανακάλυψαν
τη δομή του DNA, και ήταν επίσης φίλος
και μέντορας για εμένα, και όταν πέθανε,
θυμάμαι να σκέφτομαι τι απώλεια που ήταν
το γεγονός ότι αποτεφρώθηκε και ο εγκέφαλος ενός από τους πιο σπουδαίους
βιολόγους του 20ου αιώνα παραδόθηκε στις φλόγες
γιατί ακόμα και μετά το θάνατο ενός ανθρώπου,
υπάρχουν πολλές πληροφορίες σχετικά με αυτούς
αποθηκευμένες στη δομή του εγκεφάλου τους,
και προσεγγίζουμε ένα σημείο στις νευροεπιστήμες
όπου θα υπάρχει η δυνατότητα να μπορούμε να διατηρούμε ένα εγκέφαλο
και να μπορούμε να αναγνώσουμε τις πληροφορίες και να ζήσουμε με αυτόν τον άνθρωπο ξανά.
Η διατήρηση του εγκεφάλου είναι ενα νέο πεδίο.
Είναι αμφιλεγόμενο και αυτά που υπόσχεται ακόμα δεν έχουν αποδειχτεί.
Παρ' όλα αυτά, κάποιοι άνθρωποι
ενεργά εξερευνούν την πιθανότητα αυτή.
Εδώ στην έρημο της Αριζόνας, οι ερευνητές
του ιδρύματος επέκτασης ζωής της Alcor πιστεύουν
ότι μπορούν να δώσουν στους νεκρούς την ευκαιρία να ζήσουν ξανά.
Το συγκεκριμένο ίδρυμα διατηρεί μέρη από παραπάνω από 100 ανθρώπους
τα οποία και διατηρεί σε πάρα πολύ χαμηλές θερμοκρασίες.
Επικεφαλής είναι ο Max More,
ο οποίος περιγράφει τον εαυτό του ως μελλοντολόγο.
Απο τη στιγμή που ο νομικός θάνατος πιστοποιηθεί...
Που στην πραγματικότητα δεν είναι βιολογικός θάνατος
αλλά πρέπει να περιμένουμε αυτό το νομικό σημείο...
Τότε μπορούμε να μετακινήσουμε τον ασθενή
απο το κρεβάτι στον πάγο.
Μπορούμε να τοποθετήσουμε παραπάνω πάγο στην κορυφή.
Επανεκκινούμε την αναπνοή.
Επανεκκινούμε την κυκλοφορία κάνοντας, ουσιαστικά, μηχανική ΚΑΡΠΑ,
και στη συνέχεια επίσης χορηγούμε 16 διαφορετικά είδη φαρμάκων
για να προσπαθήσουμε να προστατέψουμε τα κύτταρα καθώς τα ψύχουμε.
Eagleman, αφήγηση: κάθε σώμα βυθίζεται σε υγρό άζωτο,
μειώνοντας τη θερμοκρασία του κάτω από 300 βαθμούς.
Αυτή η διαδικασία είναι γνωστή ως κρυωνική,
και δεν απαιτεί ένα ολόκληρο σώμα.
Καμιά φορά ένας πελάτης μπορεί να επιλέξει να διατηρήσει
μόνο το κεφάλι και τον εγκέφαλο.
Οπότε αυτό που θα κάνουμε είναι το εξής, θα κάνουμε νευρο-διατομή
κάπου εδω κάτω, μερικούς σπόνδυλους κάτω.
Θα μετακινήσουμε το κρανίο του ασθενή
μέσα στο cephalon ring, όπου το κεφάλι
είναι ουσιαστικά ανάποδα έτσι ώστε να μπορούμε να έχουμε πρόσβαση στην καρωτίδα,
και... όπως ακριβώς με τη διαδικασία που ακολουθείται για όλο το σώμα,
μόνο που εκεί , πηγαίνουμε διαμέσου του στέρνου...
Εδώ, στραγγίζουμε το αίμα
και τα σωματικά υγρά από τον εγκέφαλο.
Eagleman, αφήγηση: Η ιδέα είναι να διατηρήσουμε στην εντέλεια ένα σώμα
στο μακρινό μέλλον
με την ελπίδα μια προηγμένη τεχνολογία
που δεν έχει ανακαλυφθεί ακόμα, θα επιτρέψει την τήξη και την ανάνηψη.
Οπότε, Μαξ, πες μου για αυτά τα συρτάρια.
Όλοι μας οι ασθενείς αποθηκεύονται σε αυτά.
Το αποκαλούμε αυτό το συρτάρι του μεγαλοπόδαρου.
Εμπεριέχει 4 ασθενείς με πλήρες σώμα,
όπως μπορείς να δείς απ' αυτό το τρισδιάστατο μοντέλο.
Όλα αυτά τοποθετούνται σε ένα κέλυφος απο αλουμίνιο
το οποίο παρέχει επιπλέον προστασία,
και έχουμε επίσης 5 νευρο-ασθενείς
στην κεντρική στήλη,
ώστε να γεμίσουν αυτά με περίπου 450 γαλόνια
υγρού αζώτου.
Δεν είναι σφραγισμένα.
Έχουμε ένα καπάκι απλά
το οποίο επιπλέει στην κορυφή, και τα επαναγεμίζουμε
μια φορά την εβδομάδα με υγρό άζωτο
για να τα κρατάμε γεμάτα.
Οπότε υπάρχουν 9 άνθρωποι εδώ μέσα;
Όχι σε όλα.
Εξαρτάται από το πόσους νευρο-ασθενείς έχουμε.
Για την ακρίβεια υπάρχει χώρος για περισσότερους ασθενείς,
οπότε μερικά από αυτά έχουν ασθενείς.
Ενώ, άλλα δεν έχουν, οπότε μεταξύ 4 και 9.
Eagleman, αφήγηση: Η Alcor ξεκίνησε πριν 50 χρόνια.
Αυτή τη στιγμή στεγάζει 129 κατεψυγμένους κατοίκους,
και αυτός ο αριθμός συνεχίζει να μεγαλώνει.
Κάποιες από αυτές τις εικόνες λένε,
"πρώτος κύκλος ζωής... 1927 - 1996."
Το βλέπετε σαν να είναι ένας δεύτερος κύκλος ζωής;
Αυτό που κάνουμε εδώ, στην πραγματικότητα απλά
δίνουμε στους ανθρώπους άλλη μια ευκαιρία στη ζωή.
Σαν να ήσουν σήμερα, ξέρεις, στα 30 σου
ή στα 40 σου, και πάθαινες έμφραγμα και κάναμε κάποια
πειραματική επέμβαση και σε φέρναμε πίσω,
θα μπορούσες να έχεις μερικές δεκαετίες ακόμα,
αλλά εδώ μιλάμε για κάτι λιγάκι πιο ριζοσπαστικό.
Δεν μιλάμε μόνο για άλλα 80 χρόνια ζωής,
αλλά ενδεχομένως για χιλιάδες χρόνια, ίσως και περισσότερο.
Eagleman, αφήγηση: Οι άνθρωποι σε αυτά τα συρτάρια
έχουν κάνει ένα άλμα πίστης σε ένα άγνωστο μέλλον.
Δεν υπάρχει κάποια εγγύηση ότι η τεχνολογία αυτή θα εφευρεθεί ποτέ
και θα τους επιτρέψει να ξυπνήσουν ξανά...
Οπότε ίσως να υπάρχουν άλλοι τρόποι να
αποκτήσουμε πρόσβαση στις πληροφορίες οι οποίες είναι αποθηκευμένες στον εγκέφαλο
όχι φέρνοντας πίσω στη ζωή ένα νεκρό άτομο,
αλλά βρίσκοντας τρόπο να αναγνώσουμε τα δεδομένα απευθείας.
Πρόκειται τόσο για μια πολλά υποσχόμενη ιδέα όσο και για μια κολοσσιαία πρόκληση.
Στον τομέα του εγκεφάλου και της γνωστικής επιστήμης στο ΜΙΤ,
ο Sebastian Seung είναι ανάμεσα στους πρωτοπόρους αυτής της διαδικασίας.
Επιχειρεί να χαρτογραφήσει τις αναρίθμητες συνδέσεις
που βρίσκονται πίσω από τις λειτουργίες ενός εγκεφάλου.
Αυτό το αφάνταστα αχανές δίκτυο διαδρομών και συνδέσεων
αποκαλείται συναπτικός χάρτης (connectome).
Ο νευρωνικός σου χάρτης είναι μοναδικός.
Πρόκειται για μια απο τις πιο βαθειές θεωρίες στη νευροεπιστήμη,
ότι οι αναμνήσεις σου είναι αποθηκευμένες
στο δικό σου μοναδικό αποτύπωμα από συνδέσεις.
Μου αρέσει να το σκέφτομαι ως μια θεωρία προσωπικής ταυτότητας,
τι είναι αυτό που κάνει εσένα να είσαι εσύ.
Eagleman, αφήγηση: Το μέσο ανθρώπινο μυαλό
έχει 86 δις νευρώνες
και χιλιάδες τρις από συναπτικές συνδέσεις.
Όταν ο νευρωνικός χάρτης θα έχει πλήρως προσδιοριστεί,
θα είναι το πιο περίπλοκο διάγραμμα συνδέσεων που θα έχει ποτέ κατασκευαστεί.
Είναι πολύ δύσκολο
να απο-χαρτογραφήσεις τις συνδέσεις μέσα στον εγκέφαλο.
Υπάρχει μια μόνο τεχνολογία αυτή τη στιγμή που μας υπόσχεται
να μας δώσει όλες τις συνδέσεις από ένα μοναδικό σημείο του εγκεφάλου,
και αυτή ονομάζεται σειριακή ηλεκτρονική μικροσκοπία (serial electron microscopy).
Eagleman, αφήγηση: Ο Seung ξεκινάει
χαρτογραφώντας τον εγκέφαλο ενός ποντικιού.
Η διδικασία ξεκινάει παίρνοντας ένα κομμάτι από τον ιστό του εγκεφάλου
και τεμαχίζοντάς το.
Πρόκειται για έναν υψηλής τεχνολογίας τεμαχιστή
για να κόβεις πολύ λεπτές φέτες μυαλού.
Για να κόψεις πολύ λεπτά,
πρέπει να διαθέτεις ένα πολύ κοφτερό μαχαίρι.
Αυτό είναι το πιο κοφτερό μαχαίρι στον κόσμο,
ένα διαμαντένιο μαχαίρι του οποίου η λεπίδα έχει ακονιστεί για ατομική ακρίβεια.
Μπορεί να παρατηρήσεις το μεταλλικό τμήμα που μετακινείται πάνω κάτω.
Ένα κομμάτι εγκεφάλου είναι στερεωμένο πάνω σε αυτό,
και ο εγκέφαλος μετακινείται εμπρός-πίσω σε αυτή τη λεπίδα,
οπότε κάθε νέα φέτα εγκεφάλου
επιπλέει στην επιφάνεια του νερού.
Κάθε φέτα σπρώχνει την προηγούμενη φέτα μπροστά.
Για να μπορέσουμε να παρατηρήσουμε αυτή τη διαδικασία κοπής,
ένα μικροσκόπιο είναι τοποθετημένο στην κορυφή του τεμαχιστή,
και προβάλλει μια εικόνα σε αυτή την οθόνη,
όπου και μπορούμε να δούμε τον τεμαχισμό να συμβαίνει.
Η ζώνη μετατροπής παράγει μια ταινία,
μια πολύ μακρά ταινία η οποία μοιάζει με κινηματογραφική ταινία,
όπου σε κάθε καρέ έχει μια φέτα από τον εγκέφαλο.
Eagleman, αφήγηση: Μόλις ο εγκέφαλος οργανωθεί
σε αυτές τις λωρίδες που θυμίζουν ταινία, κάθε δείγμα διαιρείται
σε μικροσκοπικές περιοχές που στη συνέχεια σκανάρονται
από ένα πανίσχυρο ηλεκτρονικό μικροσκόπιο.
Αυτή η διαδικασία παράγει αυτό...
Ένα υποτμήμα του εγκεφάλου μεγενθυμένο 100.000 φορές.
Με αυτή την ανάλυση ,
είναι δυνατόν να δεις σχεδόν κάθε συστατικό.
Αυτές οι πολύ μικρές μαύρες κηλίδες είναι DNA μέσα σε ένα μοναδικό κύτταρο.
Το επόμενο βήμα είναι να να συντάξεις αυτές τις εικόνες.
Με το να τις στοιβάζεις σε χιλιάδες,
τη μια πάνω στην άλλη,
και μετά εντοπίζοντας τους νευρώνες σε κάθε εικόνα,
είναι δυνατόν να επανακατασκευάσεις με ακρίβεια
το πώς οι νευρώνες συνδέονται,
ένα τρισδιάσταο μοντέλο αυτής της συνδεσιμότητας.
Κάποια μέρα θα πρέπει να είναι δυνατόν να εφαρμοστεί σε ολόκληρο τον εγκέφαλο.
Το αποτέλεσμα θα είναι να να χαρτογραφηθεί όλη η συνδεσιμότητα
που υποστηρίζει τις σκέψεις ενός ανθρώπου,
τις εμπειρίες του και τις πεποιθήσεις του.
Υπάρχει μόνο ένα ζήτημα.
Αν απεικονίσεις ένα ολόκληρο εγκέφαλο
με αυτή την ανάλυση,
θα είναι ενα zettabyte πληροφορίες.
Ακούγεται σαν βρισια, "zettabyte."
Δεν την είχες ξανακούσει.
Δεν είχε ποτέ λεχθεί σε εκλεπτυσμένο πλαίσιο.
Λοιπόν, είναι...
Είναι ολόκληρο το ψηφιακό περιεχόμενο όλου του κόσμου αυτή τη στιγμή.
Αυτό είναι, πόσες πληροφορίες θα είναι.
Eagleman, αφήγηση: Είναι ένα νούμερο που στοιχειώνει.
Σημαίνει αυτό ότι η ιδέα της χαρτογράφησης ενός ανθρώπινου εγκεφάλου
θα παραμένει πάντοτε άπιαστο όνειρο;
Λοιπόν, η εμπειρία μέχρι τώρα λέει ότι η δύναμη των υπολογιστών
δεν θα είναι εμπόδιο για πολύ ακόμα.
Υπάρχει μια κοινή παρατήρηση που ονομάζεται ο νόμος του Moore.
Ισχυρίζεται πως η επεξεργαστική δύναμη διπλασιάζεται κάθε 2 χρόνια.
Αν αυτό δεν φαντάζει ως πολύ, τότε σκεφτείτε το με αυτόν τον τρόπο.
Σημαίνει ότι οι υπολογιστές σήμερα είναι ένα εκατομμύριο φορές
πιο δυνατοί από ό,τι ήταν τη δεκαετία του 1970.
Μόλις πριν από 20 χρόνια, αυτός ο υπερυπολογιστής πίσω μου
ήταν ισοδύναμος με όλη την υπολογιστική δύναμη του πλανήτη.
20 χρόνια από σήμερα, πιθανόν να θεωρείται
μέτριας δυναμικής όπου θα μπορείς
να σμικρύνεις και να το φορέσεις στο σώμα σου.
Είμαστε σε μια εποχή τώρα όπου αναπτύσσουμε τεχνολογίες
που μπορούν να αποθηκεύσουν αφάνταστο όγκο δεδομένων
καθώς και να τρέξουμε τεράστιες προσομοιώσεις, και εκεί είναι όπου η βιολογία μας
είναι σε τροχιά σύγκρουσης με τη τεχνολογία μας.
Οπότε ας πούμε ότι θα έρθει η στιγμή
όπου η δύναμη τον υπολογιστών δεν θα είναι πλέον ζήτημα.
Αυτό ανοίγει ένα νέο βασίλειο δυνατοτήτων.
Φανταστείτε να μπορούσαμε να φτιάξουμε ένα ψηφιακό αντίγραφο του εγκεφάλου.
Τότε, όχι μόνο θα μπορούσαμε να το χαρτογραφήσουμε.
Αλλά, θα μπορούσαμε να το κάνουμε να "τρέξει".
Με τον ίδιο τρόπο όπου ένα πρόγραμμα για υπολογιστές μπορεί να τρέξει
σε διαφορετικό μηχάνημα (hardware), ίσως έτσι το πρόγραμμα του εγκεφάλου
να μπορεί να τρέξει σε άλλες πλατφόρμες.
Με άλλα λογία, ίσως να μην υπάρχει κάτι ξεχωριστό
σχετικά με τους βιολογικούς νευρώνες καθ' εαυτούς
αλλά αντίθετα, να είναι μόνο το πώς συνδέονται και αλληλεπιδρούν
αυτό που κάνει ένα άτομο αυτόν που είναι.
Αν αυτό αποδειχτεί σωστό, θα συνεπάγεται
ότι μπορούμε να υπάρχουμε ψηφιακά και να τρέχουμε
σαν προσομοιώσεις, και αυτό είναι που είναι γνωστό
σαν την υπολογιστική υπόθεση του εγκεφάλου.
Η ιδέα είναι ότι το υγρό, βιολογικό, κολλώδες πράγμα
δεν είναι το σημαντικό κομμάτι.
Αυτό που έχει σημασία είναι οι υπολογισμοί
που τρέχουν πάνω του.
Η ιδέα είναι ότι ο νους δεν είναι ό,τι είναι ο εγκέφαλος.
Αλλά είναι ό,τι ο εγκέφαλος κάνει.
Θεωρητικά, θα μπορούσες να ανταλλάξεις τα κύτταρα με κυκλώματα,
και το οξυγόνο με ηλεκτρισμό.
Το μέσο δεν έχει σημασία , με την προϋπόθεση ότι όλα τα κομμάτια
και μέρη συνδέονται και αλληλεπιδρούν με τον ίδιο τρόπο.
όλες σου οι σκέψεις, συναισθήματα, αναμνήσεις,
όλη σου η προσωπικότητα θα ξεπροβάλει.
Δεν θα υπάρχει βιολογικός εγκέφαλος,
αλλά θα υπάρχει ακόμα μια πλήρως λειτουργική εκδοχή σου.
αυτό ακούγεται σαν επιστημονική φαντασία,
αλλά μια ομάδα στην Ελβετία έχει αρχίσει
ένα εξαιρετικά φιλόδοξο εγχείρημα
που κάνει τα πρώτα βήματα προς αυτό το μονοπάτι.
Δοκιμάζουν να χτίσουν
μια πλήρως λειτουργική προσομοίωση ενός εγκεφάλου.
Ονομάζεται the blue brain project.
Ο Sean Ηill είναι ένα από τα μέλη της ομάδας.
Ποιος είναι όμως ο μακροπρόθεσμος στόχος εδώ;
Να παραδώσουν μέχρι το 2023 ένα λογισμικό και ένα hardware,
μια κατασκευή ικανή να τρέξει
μια προσομοίωση ενός ολόκληρου μυαλού.
Εάν θελούμε να προχωρήσουμε στο να μπορούμε
να προσομοιώσουμε ένα ολόκληρο ανθρώπινο μυαλό,
πώς μπορούμε να γνωρίζουμε ποια είναι
τα σημαντικά πράγματα να συμπεριλάβουμε...
Η δομή, τα κύτταρα, μέχρι τα πιο μικρά
τις πρωτεΐνες, τα μόρια;
Πώς γνωρίζουμε;
Δουλεύουμε σε υποκυτταρικό επίπεδο.
Δουλεύουμε σε κυτταρικό.
Δουλεύουμε με μικροκυκλώματα.
Δουλεύουμε με περιοχές του εγκεφάλου
με μεσοκυκλώματα
και μετά δουλεύουμε με όλο τον εγκέφαλο
αλλά για πολύ απλοποιημένους νευρώνες,
οπότε ο στόχος μας είναι να πάρουμε όλον τον εγκέφαλο
αλλά με μεγάλη λεπτομέρεια στους νευρώνες.
Eagleman, αφήγηση: Σαν σημείο εκκίνησης,
κοιτάνε εγκεφάλους ποντικών.
Παίρνουν μικροσκοπικά κομμάτια εγκεφάλου και τα υποβάλλουν σε
ηλεκτρικά σοκ ανά ένα λεπτό.
Αυτό μιμείται τη δραστηριότητα του ζωντανού εγκεφάλου
και παρακινεί τα κύτταρα να αλληλεπιδράσουν.
Κάθε αλληλεπίδραση αναπλάθεται στον υπέρ-υπολογιστή του εγχειρήματος
και μετά ενσωματώνεται σε ένα μεγαλύτερο μοντέλο με δεδομένα
από εκατοντάδες άλλα εργαστήρια σε όλο τον κόσμο.
Το αποτέλεσμα είναι αυτή η ηλεκτρική καταιγίδα.
Αυτή είναι η καλύτερη προσέγγιση
στο τι κάνει ένα πολύ μικρό κομμάτι του εγκεφάλου σου
ας πούμε για παράδειγμα όταν απλά κοιτάς το χώρο.
Η ολική δραστηριότητα του εγκεφάλου σου είναι εκατοντάδες εκατομμύρια
περισσότερο από ό,τι βλέπεις εδώ,
και αυτός ο τυφώνας δραστηριότητας βρυχάται σε
κάθε δευτερόλεπτο της ζωής σου.
Δεν κατασκευάζουμε αφηρημένα μοντέλα.
Συλλέγουμε δεδομένα από εργαστήρια.
Εξάγουμε πιθανότητες.
Εξάγουμε κατανομές από αυτό
για να κατασκευάσουμε ένα πολύ μεγαλύτερο μοντέλο που θα είναι βασισμένο
σε βιολογικά δεδομένα,
και όχι βασισμένο στην υπόθεση
του πώς... του πώς δουλεύει η βιολογία, αλλά σε
σε συγκεκριμένα δεδομένα που προέρχονται από ένα βιολογικό εργαστήριο.
Eagleman, αφήγηση: Η ομάδα του blue brain project ελπίζει
να πετύχει αυτό το στόχο μέχρι το 2023...
Μια πλήρως λειτουργική προσομοίωση ενός ανθρώπινου μυαλού,
και αυτό εγείρει την ερώτηση...
Ποιο θα είναι το τελικό αποτέλεσμα?
Θα είναι ένα μυαλό; Θα μπορεί να σκέφτεται;
Θα έχει αυτο-συνειδητότητα;
Αν η απάντηση είναι ναι και ένα μυαλό μπορεί να ζήσει μέσα σε ένα υπολογιστή,
τότε πρέπει να αντιγράψουμε τα βιολογικά σχέδια της φύσης,
ή θα ήταν δυνατόν να προγραμματίσουμε ένα διαφορετικό τύπο
νοημοσύνης, έναν τύπο δικής μας επινόησης;
Οι άνθρωποι προσπαθούν εδώ και αρκετό καιρό
να δημιουργήσουν μηχανές που σκέφτονται.
Αυτό το πεδίο καλείται τεχνητή νοημοσύνη,
και υπάρχει τουλάχιστον από τη δεκαετία του 1950.
Το πρόβλημα αποδείχτηκε τελικά απροσδόκητα δύσκολο,
και αυτό αντικατοπτρίζει το αξιοπερίεργο αίνιγμα
του πώς ο εγκέφαλος κάνει αυτά που κάνει...
Για αυτόν το λόγο, και ενώ σύντομα θα έχουμε αυτοκίνητα που οδηγούν μόνα τους
και πάνε σχεδόν 2 δεκαετίες από όταν ένας υπολογιστής
κέρδισε πρώτη φορά στο σκάκι έναν γκραν μάστερ,
ο στόχος για ένα μηχάνημα που πραγματικά αισθάνεται
ακόμα περιμένει να επιτευχθεί.
Μια από τις τελευταίες προσπάθειες να δημιουργηθεί
τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να βρεθεί
στο Πανεπιστήμιο του Plymouth στην Αγγλία.
Ονομάζεται icub.
Είναι ένα ανθρωποειδές ρομπότ,
και έχει σχεδιαστεί να μαθαίνει όπως μαθαίνει ένα παιδί.
Παραδοσιακά, τα ρομπότ είναι προγραμματισμένα από πριν
με όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζουν,
αλλά πώς θα ήταν αν μπορούσες να δημιουργήσεις ένα ρομπότ
αναπτύσσοντας το με τον τρόπο που μεγαλώνει ένα ανθρώπινο νήπιο;
Το Icub είναι περίπου στο μέγεθος ενός δίχρονου.
Έχει μάτια, αφτιά, αισθητήρες αφής...
και αυτά το βοηθούν να αλληλεπιδρά με τον κόσμο
και να μαθαίνει απ' αυτόν.
Τα μωρά δεν έρχονται στον κόσμο γνωρίζοντας πώς να μιλούν και να περπατούν,
αλλά έρχονται με περιέργεια,
προσέχουν, και μιμούνται.
Χρησιμοποιούν τον κόσμο στον οποίο βρίσκονται σαν ένα εγχειρίδιο
έτσι ώστε να μπορούν να μάθουν με παραδείγματα,
Επομένως, τι θα γινόταν αν θέλατε να δημιουργήσετε ένα ρομπότ που θα κάνει το ίδιο πράγμα;
Λοιπόν, θα παίρνατε μία ακατέργαστη προσομοίωση του εγκεφάλου
και θα της δίνατε ένα μηχανικό σώμα
έτσι ώστε να μπορεί να αλληλεπιδρά με τον κόσμο.
Γεια σου.
Είμαι το iCub.
Αυτή είναι μία κόκκινη μπάλα.
Αυτό είναι ένα κίτρινο ποτήρι
Κίτρινο ποτήρι.
Eagleman, αφήγηση: Ο στόχος είναι με κάθε αλληλεπίδραση
το ρομπότ να προσθέτει συνεχώς πληροφορίες στη βάση δεδομένων.
Κάνει συνδέσεις
και δομεί ένα σύνολο από κατάλληλες απαντήσεις
και, καθώς φαίνεται και ακούγεται ελαφρώς σαν άνθρωπος,
είναι εύκολο να πείσει ότι σκέφτεται σαν αυτόν.
Πού είναι το κίτρινο ποτήρι;
Πού είναι η κόκκινη μπάλα;
Eagleman, αφήφηση: Συχνά, το iCub κάνει λάθος.
Αυτό είναι μέρος της διαδικασίας...
Τι είναι αυτό;
Συγγνώμη. Δεν ξέρω τι είναι αυτό.
Eagleman, αφήγηση: Όμως, όσο περισσότερο κάνει λάθος
τόσο περισσότερο αντιλαμβάνεστε
ότι δεν υπάρχει πραγματικός εγκέφαλος πίσω απ' το πρόγραμμα.
Τι είναι αυτό;
Συγγνώμη. Δεν ξέρω τι είναι αυτό.
Eagleman, αφήγηση: Αυτό που γίνεται αντιληπτό
είναι ότι το iCub είναι καθαρά μηχανικό.
Μπορείς να καταλάβεις ότι εκτελεί γραμμές κώδικα
αντί για ακολουθίες σκέψεων,
έτσι μπορεί να πει, "κόκκινη μπάλα",
αλλά βιώνει πραγματικά το κόκκινο
ή την έννοια της σφαιρικότητας;
Κάνουν οι υπολογιστές μονάχα αυτό για το οποίο είναι προγραμματισμένοι να κάνουν,
ή θα μπορούν κάποτε να έχουν, όντως, εσωτερική εμπειρία;
Τη δεκαετία του 1980 ο φιλόσοφος John Searle
συλλογιζόταν αυτό το πρόβλημα και κατέληξε
σ' ένα νοητικό πείραμα που βρίσκεται ακριβώς στην καρδιά αυτού,
και τ' ονόμασε "Το Κινεζικό Δωμάτιο" (The Chinese Room).
Eagleman, αφήγηση: Το πείραμα πάει ως εξής.
Είμαι κλειδωμένος σ' ένα δωμάτιο.
Απ' έξω, υπάρχει κάποιος, ο οποίος επικοινωνεί αποκλειστικά στα Κινεζικά.
Αυτή γράφει μερικές ερωτήσεις
κι έπειτα τις ταχυδρομεί σε μένα, μέσα στο δωμάτιο.
Τώρα, δεν μιλάω Κινεζικά, όμως, έχω αυτά εδώ τα βιβλία,
και μου δίνουν οδηγίες αναφορικά με το τι ακριβώς πρέπει να κάνω
μ' αυτά τα σύμβολα, έτσι, κοιτάζω μέσα στο βιβλίο,
και... αν μπορώ να ταιριάξω τα σύμβολα,
τότε το βιβλίο μού λέει ακριβώς πώς να απαντήσω,
έτσι, μπορώ να ψάξω αυτή την απάντηση.
Αυτό ταιριάζει, και τώρα στέλνω αυτό
ως απάντηση στο μήνυμα που έλαβα.
Eagleman, αφήγηση: Όταν η Κινέζα ομιλήτριά μας
λάβει το μήνυμα, αυτό είναι απολύτως κατανοητό γι' αυτήν.
Eagleman, αγήγηση: Σ' ό,τι την αφορά,
έχουμε μία συζήτηση στη γλώσσα της.
Απλά και μόνο ακολουθώντας μία σειρά οδηγιών,
μπορώ να πείσω κάποιον απ' έξω
ότι εγώ μιλάω Κινεζικά,
κι αν έχω μία αρκετά μεγάλη σειρά από βιβλία με απαντήσεις,
μπορώ να έχω μία συζήτηση για οτιδήποτε,
αλλά εδώ είναι το σημαντικό κομμάτι.
Εγώ, ο χειριστής, δεν καταλαβαίνω Κινεζικά.
Μπορώ να χειρίζομαι τα σύμβολα όλη μέρα,
όμως κανένα απ' αυτά δεν έχει κάποιο νόημα για μένα.
Το επιχείρημα είναι ότι
αυτό ακριβώς συμβαίνει πραγματικά μέσα σ' έναν υπολογιστή.
Ανεξαρτήτως από το πώς φαίνεται,
ο υπολογιστής ακολουθεί πάντα οδηγίες,
μέσα από το χειρισμό συμβόλων.
Πλέον, δεν συμφωνούν όλοι μ' αυτή την ερμηνεία
του "Κινεζικού Δωματίου" (The Chinese Room).
Μερικοί επισημαίνουν ότι, παρόλο που ο χειριστής
δεν καταλαβαίνει Κινεζικά, το σύστημα ως σύνολο,
ο χειριστής μαζί με τα βιβλία, καταλαβαίνουν Κινεζικά.
Όποια κι αν είναι η σωστή ερμηνεία,
το σημαντικό είναι αυτό.
Εκθέτει τη δυσκολία και το μυστήριο
σχετικά με το πως φυσικά κομμάτια και μέρη
φτάνουν
την εμπειρία μας να είμαστε ζωντανοί στον κόσμο.
Με κάθε προσπάθεια προσομοίωσης ή δημιουργίας υποκειμενικής εμπειρίας,
είμαστε αντιμέτωποι με ένα απ' τα μεγαλύτερα μυστήρια
της νευροεπιστήμης.
Κάθε εγκεφαλικό κύτταρο είναι μονάχα ένα κύτταρο...
Εκτελεί τις βασικές λειτουργίες του, ακολουθεί τους κανόνες της περιοχής του.
Πώς τα δισεκατομμύρια αυτά αθροίζονται για τις αισθήσεις μου;
Αν θέλουμε να δούμε πώς απλά μέρη
μπορούν να προκαλέσουν κάτι μεγαλύτερο,
μπορεί κανείς να ρίξει μια ματιά στο φυσικό κόσμο.
Ο ζωολογικός κήπος του Houston είναι το σπίτι
μιας μεγάλης αποικίας μυρμηγκιών που εξειδικεύονται στην κοπή φύλλων.
Μεμονωμένα, κάθε μυρμήγκι συμπεριφέρεται απλοϊκά,
όμως όταν αυτά τα μυρμήγκια δουλεύουν μαζί,
η αποικία είναι σαν έναν σούπερ-οργανισμό
που επιτυγχάνει κάτι πολύ μεγαλύτερο.
Όλα αυτά τα μυρμήγκια έχουν μία διαφορετική αρμοδιότητα.
Υπάρχουν μερικά, τα οποία είναι πάρα, πάρα πολύ καλά
στο να κόβουν μονάχα φύλλα,
άλλα, τα οποία είναι καλά στο να μεταφέρουν φύλλα,
κι άλλα που εκτελούν άλλες λειτουργίες
μέσα στην ομάδα.
Είναι ανεξάρτητα, όμως όλα τους δουλεύουν
προς έναν κοινό σκοπό,
έτσι όλα κυκλοφορούν
κάνοντας το καθήκον τους για το καλό
ολόκληρης της αποικίας.
Επικοινωνούν, λοιπόν, τα μυρμήγκια μέσω χημικών σημάτων;
Ναι, πράγματι.
Οποτεδήποτε βρουν κάτι το οποίο είναι...
ένα μεγάλο φύλλο για να το κόψουν
ή φρούτο ή λαχανικά,
όταν ένα μυρμήγκι πηγαίνει και το βρίσκει,
αυτά θ' αφήσουν αυτό το σήμα,
κι έτσι τα υπόλοιπα απλά θα το ακολουθήσουν,
και δημιουργείται μία αρκετά ευθεία γραμμή,
αντί να διακλαδίζονται,
πηγαίνοντας προς διαφορετικές κατευθύνσεις
για να φτάσουν στο ίδιο πράγμα,
όλα τους ακολουθούν... Το χημικό σήμα.
Και τι συμβαίνει αν ένα απ' αυτά τα μυρμήγκια
βγει εκτός από μόνο του;
Λοιπόν, αν πάρουμε αυτό εδώ,
αυτό εδώ είναι ένα μεγαλύτερο μυρμήγκι.
Ναι. Το καημένο. Απλά τρέχει...
Κάνοντας κύκλους.
Περιστρέφεται γύρω γύρω. Ναι.
Δεν λαμβάνει το σήμα,
αυτό το χημικό σήμα, που του λέει,
ότι, "πηγαίνεις προς τη σωστή κατεύθυνση."
Eagleman, αφήγηση: Αυτό το μυρμήγκι δεν μπορεί να λειτουργήσει
έξω απ' το δίκτυο των τοπικών σημάτων,
γιατί τα χρειάζεται για να του πουν τι να κάνει.
Βάλ' το πίσω στο δίκτυο,
κι αυτό κάνει ακριβώς αυτό που χρειαζόταν για την εξυπηρέτηση του ανώτερου σκοπού.
Τα μυρμήγκια ανιχνευτές ασχολούνται μονάχα με το πού θα βρουν τα καλύτερα φυτά.
Αυτά που κόβουν τα φύλλα ασχολούνται με το κόψιμο.
Αυτά που μεταφέρουν γνωρίζουν τα κομμάτια που θα πάρουν πίσω στη φωλιά,
και εκεί, στο εσωτερικό, άλλα μυρμήγκια χτίζουν, φροντίζουν, συλλέγουν καρπούς, ζευγαρώνουν.
Είναι ένα ολόκληρο σύστημα
το οποίο ρυθμίζεται από τοπικά σήματα που δημιουργούν μεταξύ τους.
Μέσα σ' όλο αυτό, κανένα μυρμήγκι δεν βλέπει τη μεγάλη εικόνα
όσον αφορά την αγροτική κοινωνία την οποία έχουν δημιουργήσει,
κι αυτό δεν έχει καμία σημασία.
Η δύναμη της αποικίας αναδύεται
απ' τις τοπικές αλληλεπιδράσεις μεταξύ των μυρμηγκιών.
Βάλτε αρκετά μυρμήγκια μαζί, και, μπουμ,
έχεις έναν σούπερ-οργανισμό μ' εξελιγμένες ιδιότητες
οι οποίες δεν ανήκουν σε κανένα απ' τα μέρη,
κι αυτή είναι η ιδέα των αναδυόμενων ιδιοτήτων.
Βάλτε αρκετές απλές μονάδες μαζί και άφησέ τις ν' αλληλεπιδράσουν
με το σωστό τρόπο, και κάτι μεγαλύτερο ξεπροβάλλει.
Η ιδέα είναι ότι κάτι παρόμοιο, σαν κι αυτό, συμβαίνει στον εγκέφαλο.
Ένας νευρώνας έχει ορισμένες ιδιότητες.
Μπορεί να συλλέξει χημικά και ηλεκτρικά σήματα
αλλά και να τα μεταδώσει σ' άλλους νευρώνες,
όμως, ουσιαστικά, είναι ένα κύτταρο,
όπως τρισεκατομμύρια άλλα στο ανθρώπινο σώμα.
Περνά τη ζωή του ενσωματωμένο σ' ένα δίκτυο άλλων κυττάρων,
και, όποια λειτουργία κι αν έχει,
το μόνο που κάνει είναι ν' αντιδρά στα τοπικά σήματα.
Όπως ακριβώς το μυρμήγκι, ένα εγκεφαλικό κύτταρο περνά τη ζωή του
εκτελώντας τα τοπικά του προγράμματα,
αλλά πάρτε αρκετά εγκεφαλικά κύτταρα μαζί
που αλληλεπιδρούν με τους σωστούς τρόπους, και ο νους αναδύεται.
Η έννοια των αναδυόμενων ιδιοτήτων προσφέρει έναν εφικτό τρόπο
να καταλάβουμε πώς οι τεράστιοι νευρωνικοί πληθυσμοί του εγκεφάλου
μπορεί να παράγουν τη συνείδηση, και γεννά το ερώτημα...
Μπορεί η συνείδηση να εμφανιστεί απ' ότιδήποτε,
το οποίο έχει πολλά αλληλεπιδρώντα μέρη;
Θα μπορούσε μία πόλη να έχει συνείδηση;
Ή μάλλον δεν είναι αρκετό
να έχεις πολλά απλά κομμάτια που αντιδρούν.
Ίσως, τα μέρη χρειάζεται ν' αλληλεπιδρούν με πολύ συγκεκριμένους τρόπους.
Αν αυτό είναι αλήθεια, τότε μάλλον αναμένεται να βρούμε
συγκεκριμένες χαρακτηριστικές δραστηριότητες
στα δίκτυα, οι οποίες είναι συνειδητές.
Στο πανεπιστήμιο του Wisconsin, ο Giulio Tononi κι η ομάδα του
ψάχνουν γι' αυτές τις χαρακτηριστικές δραστηριότητες.
Επικεντρώνονται στη μετάβαση στη συνείδηση
που συμβαίνει στον εγκέφαλο κάθε μέρα, όταν ξυπνάμε.
Tononi, αφήγηση: Όταν ξυπνάς το πρωί
από έναν ύπνο χωρίς όνειρα,
προηγουμένως, δεν υπήρχε απολύτως τίποτα,
και μετά είσαι ξύπνιος,
και σε διάστημα λίγων δευτερολέπτων,
υπάρχουν τα πάντα...
Χρώματα, ήχοι, άνθρωποι, σκέψεις, επιθυμίες,
σχέδια για τη μέρα, και, φυσικά, ο κόσμος γύρω σου.
Αυτή είναι η συνείδηση.
Eagleman, αφήγηση: Τα πειράματα του Tononi χρησιμοποιούν TMS (ΔΜΕ),
Transcranial Magnetic Stimulation (Διακρανιακός Μαγνητικός Ερεθισμός),
για να δημιουργήσουν μικρές στοχευμένες διακοπές στη δραστηριότητα του εγκεφάλου,
κι αυτοί μπορούν να το κάνουν, ενώ ένα άτομο είναι ξύπνιο ή κοιμισμένο.
Στον εγκέφαλο που είναι ξύπνιος, ένας ηλεκτρικός παλμός
κινείται προς τα έξω στον φλοιό σαν τους κυματισμούς σε μία λίμνη.
Όμως στον εγκέφαλο που κοιμάται, μόνο οι γύρω περιοχές αντιδρούν.
Οι κυματισμοί δύσκολα εξαπλώνονται.
Tononi, αφήγηση: Όταν πέφτετε σε ύπνο χωρίς όνειρα,
με κάποιο τρόπο οι νευρώνες δεν είναι σε θέση να επικοινωνήσουν μεταξύ τους.
Αυτό που ενεργοποιούμε με το TMS (ΔΜΕ), παραμένει σε τοπικό επίπεδο.
Παραμένει εκεί. Δεν κινείται περαιτέρω.
Eagleman, αφήγηση: Αυτή η εξάπλωση της δραστηριότητας
σ' όλο τον εγκέφαλο που είναι ξύπνιος μπορεί να είναι μία ένδειξη της συνείδησης.
Καθώς διαφορετικές περιοχές του εγκεφάλου είναι αφοσιωμένες
σε διαφορετικές εργασίες, η συνείδηση φαίνεται να
σχετίζεται με την ενσωμάτωση της δραστηριότητας
σε τεράστιες εγκεφαλικές περιοχές,
συνδέοντάς τις για να παράγουν μία μοναδική, ενοποιημένη εμπειρία.
Tononi, αφήγηση: Δεν έχετε μία εμπειρία
χωρισμένη σε δύο κομμάτια.
Όταν βλέπω τη μπλούζα σου,
δεν βλέπω το σχήμα και το χρώμα χωριστά μεταξύ τους.
Αυτά είναι μαζί.
Αυτά συνδέονται μεταξύ τους, έτσι κάθε εμπειρία είναι μία ολότητα.
Eagleman, αφήγηση: Κάθε στιγμή της εμπειρίας
είναι μία σύνθεση που δημιουργήθηκε από αμέτρητες δυνατότητες.
Θα μπορούσα να αισθάνομαι τη ζέστη της ημέρας.
Θα μπορούσα να θυμάμαι ένα συμβάν απ' το λύκειο.
Το στομάχι μου θα μπορούσε να χωνεύει το γεύμα.
Επίσης, βλέπω. Ακούω.
Ο εγκέφαλός μου θα δημιουργήσει την αίσθηση του εαυτού μου
απ' όλα αυτά τα διαφορετικά σκέλη.
Το πώς συνδέονται τα νήματα μεταξύ τους παραμένει ακόμα ένα μυστήριο,
όμως, ο Tononi πιστεύει ότι το κλειδί για τη συνείδηση
περικλείεται σ' αυτα τα μοτίβα αλληλεπίδρασης.
Επιπλέον, πιστεύει ότι αυτό το κλειδί
δεν χρειάζεται ν' ανήκει μονάχα σε βιολογικά όντα.
Αυτός είναι αναμφίβολα ο τρόπος που εξελίχθηκε,
κι οδηγεί έναν οργανισμό αυτού του είδους να το κάνει.
Χρειάζεται, απλώς, να γίνει με το σωστό τρόπο.
Eagleman, αφήγηση: Το χτίσιμο της συνείδησης σ' ένα άλλο μέσο
εξακολουθεί να βρίσκεται στο επίπεδο των υποθέσεων.
Θα μπορούσε ν' αποδειχθεί ότι υπάρχει κάτι ξεχωριστό όσον αφορά τους νευρώνες,
έτσι, ώστε μόνο ένας βιολογικός εγκέφαλος μπορεί να παράγει τη συνείδηση.
Εντούτοις, αυτή η ιδέα μάς προσφέρει μία ματιά
σ' ένα πιθανό μέλλον.
Με αρκετά ισχυρούς υπολογιστές που προσομοιώνουν όλες τις αλληλεπιδράσεις
ενός ανθρώπινου εγκέφαλου, θα μπορούσαμε μία μέρα να γίνουμε
μη-βιολογικά όντα, κι αυτό θα ήταν
το μεγαλύτερο άλμα στην ιστορία του είδους μας.
Θα μπορούσαμε ν' αφήσουμε αυτά τα σώματα πίσω.
Ψηφιακά, θα μπορούσατε να ζήσετε οποιαδήποτε ζωή θέλατε,
οπουδήποτε θέλατε, μ' ένα είδος αθανασίας.
Καθώς τ' αστέρια είναι πολύ πέρα απ' την εμβέλεια
οποιασδήποτε διάρκειας ζωής ενός ανθρώπινου όντος,
θα μπορούσατε να μεταφερθείτε
ώστε να εξερευνήσετε άλλα ηλιακά συστήματα...
Είτε θα μπορούσατε να μετατραπείτε σε μία ύπαρξη σ' έναν προσομοιωμένο κόσμο...
Όπου θα μπορούσατε να πετάτε...
Είτε να ζούσατε κάτω απ' το νερό,
είτε να ζούσατε μία ζωή μέσα στην πολυτέλεια.
Ίσως, να μπορούσατε να ταξιδέψετε σε μία ανακατασκευασμένη έκδοση
του παρελθόντος.
Όταν φανταζόμαστε την προσομοιωμένη ζωή, οι επιλογές είναι ατελείωτες,
και περιλαμβάνουν μία περίεργη πιθανότητα,
ότι αυτό για το οποίο μιλάμε είναι κάτι
το οποίο συμβαίνει ήδη αυτή τη στιγμή.
Η προσομοίωση θα μπορούσε να μοιάζει κάπως έτσι,
και ίσως είμαστε ήδη μέσα της.
Αυτή τη στιγμή, μια τέτοια ιδέα μπορεί να φαίνεται παράλογη,
όμως, είναι εκπληκτικά δύσκολο να διαψευσθεί.
Φαίνεται δύσκολο να φανταστεί κανείς ότι όλ' αυτά
θα μπορούσαν να είναι μία προσομοίωση, αλλά γνωρίζουμε ήδη
πόσο εύκολα μπορούμε να εξαπατηθούμε.
Κάθε βράδυ όταν πηγαίνετε για ύπνο,
βλέπετε παράξενα όνειρα, κι όταν είστε εκεί,
πιστεύετε σ' αυτούς τους κόσμους πλήρως.
Το γεγονός ότι μπορείτε να εξαπατηθείτε σε τέτοιο βαθμό απ' τα όνειρά σας
είναι επαρκής λόγος να αμφισβητείτε
αυτό που ζείτε αυτή τη στιγμή.
Ο φιλόσοφος René Descartes αναρωτήθηκε, "Πώς μπορούμε ποτέ να γνωρίζουμε
εάν αυτό το οποίο βιώνουμε είναι πραγματικότητα;".
Αυτός ανέφερε, "Πώς ξέρω ότι δεν είμαι απλά ένας εγκέφαλος σ' ένα δοχείο
ο οποίος διεγείρεται με τους κατάλληλους τρόπους,
έτσι, ώστε να πιστεύω ότι αγγίζω το έδαφος
κι ότι βλέπω ανθρώπους κι ότι ακούω τις φωνές τους;".
Και διαπίστωσε ότι δεν υπάρχει τρόπος να γνωρίζει,
αλλά συνειδητοποίησε κάτι άλλο, ότι υπάρχει κάποιο "εγώ"
στο κέντρο όλου αυτού που προσπαθεί να τα βγάλει πέρα και να καταλάβει.
Έτσι, ακόμα κι αν είμαι ένας εγκέφαλος μέσα σε μία προσομοίωση,
το συλλογίζομαι,
κι ως εκ τούτου, υπάρχω.
Κατά τη διάρκεια αυτής της σειράς,
ανακαλύψαμε πόσο περίπλοκος
και ξεχωριστός είναι ο ανθρώπινος εγκέφαλος...
Πως η πραγματικότητα είναι κάτι που κατασκευάζεται μέσα στο κεφάλι μας...
Πως είμαστε κατασκευασμένοι, ώστε να έχουμε ανάγκη τους άλλους...
Πως, ένα τόσο μεγάλο μέρος του εαυτού μας και του τι επιλέγουμε να κάνουμε
διέπεται από παράγοντες εκτός των συνειδητών σκέψεών μας.
Αυτή τη στιγμή, μου φαίνεται ότι βρισκόμαστε σ' ένα σημαντικό σημείο καμπής,
όπου θα μπορούσαμε να ελέγξουμε τη δική μας εξέλιξη.
Είμαστε αντιμέτωποι μ' ένα μέλλον από αχαρτογράφητες δυνατότητες
όπου η σχέση μας με το δικό μας σώμα...
με τον κόσμο...
η απλή φύση του ποιοι είμαστε
αλλάζει μορφή.
Για χιλιάδες γενιές,
οι άνθρωποι ζούσαν τον ίδιο κύκλο ζωής, ξανά και ξανά.
Γεννιόμαστε. Ελέγχουμε ένα εύθραυστο σώμα.
Ζούμε μία περιορισμένη πραγματικότητα και πεθαίνουμε.
Όμως, η επιστήμη κι η τεχνολογία μάς παρέχουν τα εργαλεία
για να υπερβούμε αυτή την εξελικτική ιστορία.
Ο εγκέφαλός μας δεν χρειάζεται να παραμείνει όπως τον έχουμε κληρονομήσει.
Είμαστε σε θέση να επεκτείνουμε την πραγματικότητά μας,
κατοικώντας σε νέα σώματα,
κι ενδεχομένως αποβάλλοντας τις φυσικές μας μορφές εντελώς.
Το είδος μας βρίσκεται απλά στην έναρξη για κάτι διαφορετικό,
και ανακαλύπτουμε τα εφόδια για να διαμορφώσουμε το πεπρωμένο μας.
Η εξέλιξή μας βρίσκεται στο χέρι μας.
"The brain with David Εagleman"
Ελληνικοί υπότιτλοι: Αναστάσιος Δαδιώτης, Ανδρέας Πασπαλάκης, Γενοβέφα Τασχουνίδου (2020)